Αγιαννίτικες νοσταλγικές αναμνήσεις…

0

«καί ’φυγαν έντρομες οι αναμνήσεις

κί ’ρθαν άτρομες οι νοσταλγίες!»

Στη στροφή του Λαηνά

Γράφει ο Ηλίας Σακαλής

Μια παροιμιώδης φράση, που έχει περάσει για πάντα στη συνείδηση των Αγιαννιτών.  Πρόκειται για τον αυτοκινητόδρομο με κατεύθυνση στο Άστρος, που ξεκινάει από το «δίρεμα» της Αγίας Παρασκευής και από το επιχωματωμένο οικόπεδο, όπου δεσπόζουν αυτοφυείς ακακίες, ιδιοκτησίας του αείμνηστου Παπαδάκου Βασιλείου του Γεωργίου μέχρι τη στροφή, από την οποία αγναντεύουμε το «Λινοβροχιό», το «Μποστανάκι», τον Άγιο Δημήτριο, τον Άγιο Θεολόγο κ.λ.π., και αφού λίγο προχωρήσουμε αντικρίζουμε την «πάνω Μελιγού», τις «Ράχες» και το «Σπαθοκομμένο», το «υπερήφανο» ύψωμα με βράχους οιωνεί (=σαν) κομμένους με σπαθί, απ’ όπου στην αρχαιότητα πέρναγε «αμαξιτός» δρόμος, που συνέδεε «εμπορικά» τη Σπάρτη με το Άργος… Τα μπάζα του επιχωματωμένου εκείνου οικοπέδου προέκυψαν από την εκχωμάτωση μιας εδαφικής έκτασης, κειμένης μεταξύ της ημιτελούς οικίας του Καμπύλη Αναστασίου του Ιωάννου και της οικίας του Δημητρίου Θεοδώρου (Μητσιβέλια), ιδιοκτησίας σήμερα της έκτασης αυτής των Θεμιστοκλέους και Βασιλείου, τέκνων των αείμνηστων Δημητρίου Σακαλή και της συζύγου αυτού Βασιλικής Παπαδάκου.

Στη στροφή εκείνη, λοιπόν, και ειδικότερα στη ράχη που καταλήγει στου «Σταυρούλη» το μύλο, το έδαφος είναι αργιλ(λ)ώδες – ασπρόγειο – περιεκτικό σε άργιλ(λ)ο ή και ασβέστη, κατάλληλο για την κατασκευή πήλινων αγγείων, δηλαδή δοχείων νερού και κρασιού, με στενό στόμιο (λαιμό) και δύο χερούλια. π.χ. κανάτια, στάμνες, σταμνιά, λαγήνες ή λαήνες, εξ ου και το «’επίκλιν» (= η επονομασία) «Λαηνάς». Επί το ακριβέστερον: Προφανώς πρόκειται για κάποιο εργαστήρι (τεχνουργείο) κατασκευής λαηνών, κανατιών κ.λ.π., απ’ όπου προσονομάστηκαν αφ’ ενός μεν ο αρχιμάστορας σε: «Λαηνάς», αφ΄ ετέρου δε η στροφή του αμαξιτού δρόμου σε: «Στροφή του Λαηνά», ένθα (όπου) και η έδρα του τεχνουργείου (του εργαστηρίου). Το χώμα, συνάμα, εκεί είναι πρόσφορο (χρήσιμο) για την επίστρωση του δαπέδου και του θόλου των «φούρνων», όπου ψήνουμε το ψωμί: Τα καρβέλια και τις «πούλες», και όπου «φρυγανίζαμε» τα παξιμάδια… καθώς και για τα δάπεδα των «χαγιατιών» και των δωματίων των σπιτιών, που στηρίζονταν σε θόλους, ακόμη δε και για τους θόλους των Ληνών (= των πατητηρίων). Κατά την παράδοση στη «στροφή του Λαηνά», όπως και στου «Σταυρούλη το μύλο», λειτουργούσαν κεραμοποιεία για την κατασκευή, συν τοις άλλοις, και κεραμυδιών. Στην οικία μου, στον Αγιάννη, έχω εκθέσει κεραμύδια προερχόμενα από εκείνα τα κεραμουργεία, τα οποία έχω περισυλλέξει κυρίως από τις κεραμοσκεπές των ερειπωμένων οικιών των αείμνηστων «Μιχάλαρου» και «Δεμέστιχα» και τα οποία, ιδού το ευτύχημα, φέρουν χαραγμένα τα ονόματα εργατών και τεχνιτών, που δούλευαν στις «Βιοτεχνίες» αυτές, όπως: Δαλιάνης,, Κουτίβας, Καμπύλης, Μπάρλας, Γαρδικιώτης κ.λ.π. Φίλοι μου, συμπατριώτες Αγιαννίτες, διατελώ αναμιμνησκόμενος τα σπουδαία εκείνα μνημεία…!

υπόμνημα:

 

1.    Λαηνά και Λαγηνά.

πρβλ: λαήνι και λαγήνι =

στάμνα.

2.    Το ἐπίκλιν (τοὐπίκλιν): (Βυζαντινό γλωσσικό ιδίωμα)=

η επωνυμία.

3.    Αναμιμνήσκομαι = ενθυμούμαι

Με σεβασμό

Άγιος Ιωάννης

Μάρτιος 2024-03-07

Ηλίας Θεμ. Σακαλής

Φιλόλογος

27550-22537

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ